Snap1984

سیمای شهری و مدیریت شهری در ایام محرم

  • سیمای شهر و مدیریت شهری :

سیمای شهر چشم انداز ، عکس و تصویری است که در وهله اول به چشم شهروندی می آید و یا همان تصویری است که از شهر دیده می شود و در خاطر نقش می بندد سیمای شهر علوه بر تداعی باورها ، افکار و اندیشه هر منطقه و شهری است تا حدودی نشان دهنده راهکارهای رسمی مدیریت شهری است . برای سیمای شهر پارامتر هایی مانند لبه ، گره ، و محله را ذکر کرده اند که هر یک از اینها اجزاء متعددی دارد امروز سیمای شهر های ما فاقد جذابیت لازم است که عزم جدی مسؤلین و مردم را می طلبد تا این سیما هماهنگ و جذاب گردد شاید مهمترین نهاد رسمی پاسخگو در مورد سیمای شهر ، شهرداریها می باشند که به نظر می رسد در این راستا توفیق چندانی نداشته اند.

-سیمای شهر نه تنها در روح و روان انسان بسیار مؤثر است بلکه در ساختار اقتصادی ، روابط و مناسبات اجتماعی وضعیت بهداشتی و سلامت جسم و بالاخره کیفیت زندگی نیز تاثیر فراوان دارد متاسفانه در زمان حاضر به قول یکی از کارشناسان از نابسامانیهای شهری و به ویژه سیمای شهر ، یسار سخن به میان می آید ولی راه حل و راهکار این آشفتگی ارائه نمی گردد ولی روند تخریب منابع طبیعی خارج شهرها و سرمایه های طبیعی داخل شهرها ادامه دارد، بعنوان مثال درختان تناور و کهن را قطع می کنیم و به جای آن چمن می کاریم که خود سطحی نگری در سیمای شهری است .

-یکی از مشکلات موجود در سیمای شهری بخشی نگری و مجزا عمل کردن سازمان ها و دستگاههای متولی است برای مثال وزارت مسکن و شهر سازی برای شهر ها طرح جامع و تفصیلی تهیه می کند ولی شهرداریها این طرح ها را صحیح اجراء نمی کنند از سوی دیگر سازمان میراث فرهنگی ساز جدایی دیگری می نوازد به نظر می رسد با کار فرهنگی بر روی شهروندان می توان سیمای شهری را نیز سامان داد نکته دیگر فقدان معماران و طراحان خبره در امر ساخت و ساز است معماران و طراحان شهری نباید توجه خود را تنها به زیبایی اثر معطوف کنند زیرا بنا در فضای باز یا خلاء احداث نمی شود بلکه در کنار ساختمان ها و سایر مستحدثات دیده – وسنجیده می شود از اینرو هر بنا باید به ساختمان ها و بناهای جانبی احترام بگذارد و با آن هماهنگ شود.

-سیمای شهر پارسیان علیرغم ساخت و سازهای متعددی که در سنوات اخیر ساخته شده است که از لحاظ طراحی قابل قبول است اما به علت عدم تعریض خیابان ها بخصوص خیابان رازی و وجود بافت فرسوده در غرب شهر هر بیننده ای را آزار می رهد شهرداری علیرغم دادن امتیاز متعدد و واگذاری اراضی معوض و صدور مجوز ساخت و ساز توفیق چندانی حاصل ننموده است اینجاست که عدم همکاری شهروندان در تعریض باعث ناهمگونی سیمای شهر شده است و تا این حس همکاری و مشارکت ایجاد نشود سیمای شهر در مناطق مرکزی مخدوش است


 

  • مراسم و سنت‌ها :

پیرامون حادثه عاشورا و عزاداری امام حسین(ع) یک سری سنت‌ها و مراسم میان مردم معمول است که در طول سال و اغلب در دو ماه محرم و صفر و به ویژه در دهه عاشورا به آن عمل می‌شود. آداب و سنن در مناطق مختلف جهان و حتی در شهرهای مختلف ایران نیز متفاوت و متنوع است. سنت‌های رایج، گاهی پشتوانه‌ای دینی دارد و متکی به روایات و مستند به فقه و حدیث است، و برخی هم از ابداعات و ساخته‌های مردم و تقلیدهای بی‌اساس است.

سیمای شهری در عاشورا (3)

-برخی از روایات مستند به فقه و حدیث از این قرار است:

عزاداری و گریه بر امام حسین(ع)، نوحه‌خوانی و مرثیه‌خوانی، سینه‌زنی ، برپایی مجالس در تکیه‌ها، حسینیه‌ها، خانه‌ها و مساجد، تشکیل هیئت‌ها در ایام محرم، نذر و احسان و صدقه و اطعام مردم برای سیدالشهدا، سقایی و چای و آب و شربت دادن به مردم، ساختن حسینیه و تکیه، یاد حسین(ع) هنگام نوشیدن آب، پوشیدن لباس سیاه، سیاه پوش کردن اماکن و گذرگاه‌ها و مساجد و حسینیه‌ها، راه انداختن دسته‌های عزاداری در خیابان‌ها، برپایی مراسم شام غریبان، برگزاری مجالس مقتل‌خوانی و زیارت عاشورا، نذر برای آوردن کودکان خردسال به یاد علی‌اصغر(ع) در دسته‌های عزاداری، علامت‌ها و نخل‌ها، پختن آش نذری و سفره انداختن و اطعام عزاداران، زیارت رفتن، گرامیداشت اربعین امام حسین(ع)، سر برهنه و پای برهنه بودن در عزای حسینی به ویژه عاشورا و اربعین.

سیمای شهری در عاشورا (4)

آوردن کودکان خردسال به یاد علی‌اصغر(ع) در دسته‌های عزاداری

-در راستای ایجاد فضای مذهبی و روحانی همزمان با آغاز ماه محرم وایام سوگواری سالار شهیدان حضرت امام حسین (ع) طرح هایی با مضامین شعائر اسلامی و مذهبی و پیام های عاشورا در پل های عابر پیاده سطح منطقه نصب شد. در طرح های اجرایی از آیات قرآنی و احادیث کوتاه و تاثیر گذار استفاده شده است تا هم عابر پیاده و هم سواره مفهوم پیام را دریافت کنند.


  • سیمای شهر در عاشورا :

با آمدن این ایام و روزهای عزاداری تاثیراتی عمده ای در شهر حادث میشود که این برگرفته از فرهنگ و اعتقاد مردم می باشد از آنجا که معماری زیر شاخه ای از هنر و هنر زیر شاخه ای از فرهنگ و فرهنگ تجلیگاه ارزشها و هنجارهای فرهنگی ،معماری تجلیگاه فرهنگ یه جامعه می باشد به عبارتی دیگر معماری بستر فرهنگی یه جامعه است .

سیمای شهری در عاشورا (5)

فرهنگ که در این روزها بر شهر حاکم می باشد فرهنگی است که در اعتقادات مردم قرار گرفته ، شهر مشهد بعنوان شهری مذهبی چهره ای سیاه به خود می گیرد.

تاثیرات این روز ها در شهرخیابان هاتغییرات عملکردی می دهد و تبدیل به میدان های بزرگ عبور و مرور پیاده و دسته های عزاداری میشود.

سیمای شهری در عاشورا (6)


  • میدان ها:

محل های برای تجمع مردم و تماشای دسته ها و نزدیک شدن اقشار مختلف یک جامعه

سیمای شهری در عاشورا (7)


  • جدارها و لبه ها:

استفاده از تابلو ها و پرده های سیاه برای یک دست کردن فضاها

سیمای شهری در عاشورا (8)


  • زیبا سازی شهر :

برای زیبا سازی شهرها و روستاها، محله ها، معابر بازار، خیابان، اماکن اداری و … تنها استفاده از فناوری روز و روش های تبلیغی جدید مانند استفاده از تابلوهای فلکس، نئون با نور پردازی های مختلف و… کافی نیست بلکه مدیریت استفاده از فناوری های جدید به گونه ای که متناسب با ساختار فرهنگی و هنجارهای جامعه باشد و با روحیه و انتظارات مردم و مسوولان و مراسم مذهبی و شعارهای مذهبی مردم هماهنگ باشد، مهمترین موضوعی است که توجه به آن می تواند فناوری روز را در خدمت گسترش فرهنگ و شعارهای مذهبی و برگزاری با شکوه مراسم عزاداری امام حسین در ماه محرم قرار دهد.

شهرداری با همکاری بانک ها و شرکت های صاحب آگهی، در مراسم عزاداری امسال در ماه محرم، ترکیب جالبی از بیلبوردها، تابلوها و پارچه نوشته ها را به نمایش گذاشته وبا ایجاد فضایی معنوی و متناسب با حال و هوای عاشورا و ماه های محرم و صفر، به جای تبلیغ کالاها و خدمات تجاری و مصرف گرایی، شاهد حضور و مشارکت و حمایت مالی شرکت های صاحب آگهی در بزرگداشت واقعه عاشورا و یاد امام حسین و یاران او بودیم.

سیمای شهری در عاشورا (9)

سیمای شهری در عاشورا (10)

-نظم و انضباط خاص و اندازه مناسب بیلبوردها و تابلوها و تفاوت آنها با سال های قبل، به گونه ای است که این تابلوها و بیلبوردها نه زیاد بزرگ است نه خیلی کوچک و بدون نظم، و در نتیجه در اطلاع رسانی و پیام رسانی مفاهیم معنوی بسیار اثر گذار است به خصوص انتخاب رنگ ها متناسب با ایام سوگواری، و انتخاب جملات و کلمات و سخنان ارزشمند بزرگان و امامان، عطر معنویت را در فضای شهر پراکنده کرده و امسال فضای شهر در ایام سوگواری متفاوت از سال های قبل شده است و از فناوری و تابلوها و نوع پیام رسانی و اطلاع رسانی به بهترین نحو استفاده شده تا فضای شهر متناسب با ایام سوگواری محرم باشد.

سیمای شهری در عاشورا (11)

-برگزاری مراسم سوگواری سالار شهیدان ابا عبداله امام حسین علیه السلام، از جهت استفاده از نمادهای عزاداری، نور پردازی و زیبایی شناختی شهری و تابلوها، بیلبوردها، علم و کوتل مرتبط با مراسم سوگواری و… کاملا متفاوت از سال های قبل بود و چهره شهر نشان می دهد که نه تنها از فناوری روز و امکانات جدید، تابلوهای بزرگ فلکس، پرچم ها و پارچه نوشته های بزرگ استفاده شده است، بلکه به شعارهای اسلامی و مذهبی و متناسب با مراسم عزاداری محرم نیز توجه شده بود.

سیمای شهری در عاشورا (12)

شرکت های تبلیغاتی از روش جدیدی امسال بهره برده اند و به جای تبلیغ کالا و خدماتی خاص که معمولا با رنگ ها و شکل های خاص عرضه می شود و مناسب حال و هوای عزاداری نیست، نام برندهای بزرگ و بانک ها، بیمه ها وشرکت های مطرح در بازار آگهی و ارائه خدمات تجاری و بازرگانی را در کنار شعارهای مذهبی و متناسب با عزاداری به گونه ای استفاده کرده بودند که حضور و مشارکت آنها در مراسم و برنامه های عزاداری و عرض تسلیت به مردم ایرانیان وشیعیان امام حسین را نشان می داد.این شرکت ها با همکاری شهرداری و سازمان زیبا سازی شهرداری، شرکت های خدماتی و… ، به جای معرفی کالا و خدمات خود، به ارائه شعارهای مذهبی، مفاهیم و ادبیات عاشورا و محرم، سخنان امام حسین، سخنان بزرگان، علما و روحانیون و مسوولان ارشد نظام پرداخته بودند و اشعار و نوشته های با معنا و عمیق و پیام رسان تاریخ که ادبیات و فرهنگ ایران اسلامی و عاشورا، آزادگی و دفاع از حق، آموزه های دینی و مذهبی و… را تداعی می کند به شکل های مختلف در سطح شهرهای کشور دیده می شد.

سیمای شهری در عاشورا (13)

علاوه بر بیلبوردها و تابلوها، دست نوشته ها و پارچه نوشته ها که با رنگ های متناسب با ایام سوگواری سالار شهیدان همخوانی داشت، طرح های گرافیکی خاص این ایام مانند استندهای دست امام حسین و قمر بنی هاشم درمیادین شهر دیده می شود.

سیمای شهری در عاشورا (14)

الگوسازی و اسطوره سازی در زمینه مفاهیم جهاد، شهادت، عدالت خواهی و مقابله با ظلم برای مردم ایران سالهاست که از طریق مفاهیم و طرح های خاص عاشورا تبلیغ و اطلاع رسانی می شود و مردم با این مفاهیم و الگوها ارتباط برقرار کرده اند و امسال با مشارکت و حمایت مالی شرکت های صاحب بانکی، این نوع شعارهای مذهبی و اطلاع رسانی در مورد واقعه عاشورا، با شکوه و نظم و زیبایی خاصی همراه بود.

سیمای شهری در عاشورا (15)

تابلوها و بیلبوردها و پارچه نوشته ها تقریبا در تمام خیابان های اصلی و فرعی شهر مشاهده می شود و مردم به جای تبلیغات روزمره و رنگارنگ کالاها و خدمات شرکت ها، فضای متفاوتی را در شهر مشاهده می کنند و به جای این که کالا یا خدمات خاصی را در کنار برندهای تجاری و اسامی شرکت ها و بانک ها ببینند، شاهد رنگ های متناسب با ایام محرم و صفر و شعارها و دستاوردهای عاشورا در کنار نام های تجاری معتبر در اقتصاد ایران هستند.

سیمای شهری در عاشورا (16)

مردم از طریق نظم و انضباط خاصی که امسال در تابلوها و بیلبوردها مشاهده می کنند نه تنها فضای متناسب با ایام سوگواری سالار شهیدان امام حسین را احساس می کنند بلکه با سخنان پیامبر اسلام، امام حسین و سایر امامان و بزرگان و مسوولین کشور آشنا می شوند.به خصوص در مشهد به عنوان پایتخت مذهبی جمهوری اسلامی ایران، فضای شهر کاملا متفاوت است و رنگ ها و نظم خاص تابلوها و طرح های متناسب با عاشورا، پیام معنویت را به جای تجارت و روزمره گی به مردم می دهد و انسان با مشاهده چنین فضایی از خود می پرسد که در طول عمر چگونه باید زندگی کنیم که در دام روزمره گی و خرید و فروش و مصرف گرایی نیافتیم و به پیام عاشورا و معنویت و رضای خداوند و خلق خدا توجه داشته باشیم تا از معنویت و هدف از خلقت و تکامل انسان دور نباشیم.

سیمای شهری در عاشورا (17)

وقتی امام حسین به عنوان نوه پیامبر اسلام و فرزند علی و فاطمه علیه السلام، روزه مره گی و عادات زندگی مادی را رها می کند و راه جهاد و شهادت را انتخاب می کند، با حرکت خود، یک یادگاری برای تمام تاریخ انسان ها به جای می گذارد که از معنویت و آزادگی و انسان بودن و مسلمان بودن و رضای خدا دور نمانید و اسیر زندگی مادی نشوید و اکنون بعد از 1400 سال یاد او و یارانش و مجاهدت های آنها باقی مانده و در و دیوار شهر و خیابان و معابر آن با حضور شعارها، سخنان مذهبی و یاد و نام امام حسین زنده است.

سیمای شهری در عاشورا (1)

طرح هایی که یادآور دست امام حسین و قمر بنی هاشم عباس است در اکثر میادین و معابر شهر به چشم می خورد و از کودکان گرفته تا پیرمردها و پیرزن ها، به یاد امام حسین به این تابلوها و طرح ها توجه می کنند و از امام حسین و رشادت های او و یارانش و افشاگری های زینب علیه السلام در زنده نگه داشتن عاشورا سخن می گویند و با خود می گویند که زینب یاد عاشورا را زنده نگه داشت و این شعارهای مذهبی و پارچه ها و سخنان و بیلبوردهایی که در سطح شهر می بینیم یاد عاشورا را زنده نگه می دارد.


نتیجه گیری :

شاید به جرات گفت که صحبتهای که در ابتدا گفته شد در این چند روز کم رنگ تر می شود و آن به این بابت است که همه به یک همبستگی و اتحاد می رسند و می خواهند این فاصله های که به وجود آمده است را کم کند نماها با استفاده از پارچه ها و تابلوها سیاه پوشانده شده ، میادین با الگوها و تندیسهای که یادآوری اتفاقات عاشورا است تزیین شده ، مردم و پوششهایشان با نما ها و شهر یکی می شود که این یک زیبایی خاصی به شهر میدهد الویت بخشی به عابرین در خیابان ها و حرکت جمعیت در آن باعث یک سر زندگی در شهر می شود که همه آن به فرهنگ و اعتقادات مردم بر میگردد که این در روح و روان مردم آمیخته شده است .در این روز پخش کردن نذورات و پذیرایی از زائرین و عزاداران باعث افزایش نو دوستی در شهر و احترام به هم میشود پیاده روی در خیابان ها با خانواده باعث گرم شدن روابط می شود . و اینها تاثیراتی اندک از تاثیراتی که عاشورا بر شهر ما دارد می باشند .

Email this to someoneDigg thisShare on RedditShare on LinkedInShare on Google+Share on FacebookTweet about this on Twitter
دو زبانه زیر محتوای زیر را تغییر می دهد

حسین یوسفی

آخرین نوشته ها توسط حسین یوسفی (دیدن همه)