نوع و نحوه نگرش ما به زیبایی در آفرینش و پدیدآوردن اثر هنری و معماری تاثیر دارد.
روشن ساختن جایگاه و شئون زیبایی برای ارزیابی و دیدگاه و بررسی و تحلیل آثار معماری امری مهم است.
افلاطون : زیبایی نمایانگر یک حقیقت مطلق که در این جهان پدیدار شده (هماهنگی اجزا با کل)
کانت: زیبایی ، امری ذهنی است (تنها سلیقه است که زیبا را از نازیبا مشخص می کند)
ارسطو : زیبایی ،هماهنگی و تناسب و سازواری اجزا در یک سامانه است
هگل : زیبایی ، امری عینی است. ادراک زیبایی وابسته به هماهنگی اجزا طبیعت و یگانگی ساختاری آن
- نظریه زیبایی شناسی شرقی :
1- تجربه زیباشناسانه وجدی است که کنه آن تعریف ناپذیر است.
2-اثر هنری برای رسیدن به غایات خاص به خدمت گرفته می شود.
- زیبایی شناسی از دیدگاه فرهنگ اسلامی :
زیبایی شناسی فقط ماهیت ظاهری و تجربی ندارد بجز سیر درونی راه کسب بیرونی نیز نفی نمی شود .
- دیدگاه اندیشمندان مسلمان :
ابن هیثم : تعامل پیچیده ای میان عوامل: نور، رنگ، فاصله، مکان...
محمد غزالی : زیبایی هرچیز دراین است که دارای کمال سزاوار و ممکن باشد.
دو گونه زیبایی: پیدا و ناپیدا (زیبایی حسی و زیبایی عقلی)
فارابی : شناخت پدیدآورنده اول و صفات او (زیبایی شناسی وجودی)
- بحث زیبایی نزد اندیشمندان مسلمان :
اول؛ زیبایی جدا از سرچشمه و غایت و هدف آن نمی تواند باشد
دوم؛ زیبایی حقیقتی عینی است که درباره همه موجودات صدق می کند.
به طور کلی :
« زیبایی وجودی است حقیقی ، که در عالم ماده ؛ با صورت های مادی، بوسیله حواس.در عالم معقول ؛ با صفات مفهومی،بوسیله عقل. در عالم ملکوت ؛ بوسیله دل، به نسبت قوه و ظهور وجود و ظرفیت مخاطبین ادراک می شود.»
- سه نظام زیباشناختی از نظر پیتراسمیت:
نظام اول : بر اساس تعادل و هماهنگی
نظام دوم : پیام های پیچیده را مستقیما نمیتوان درک کرد . از روش کم کردن مقدار اطلاعات، تشکیل طرح واره
نظام سوم : عکس العمل نشان دادن بخشی از مغز بدون مراجعه به شعور در مقابل تحریکات خارجی
- زیبایی شناسی از نظر لوکوربوزیه :
زیبایی در معیاری نزدیک به زیبایی مکانیکی
ترکیب فرمالیسم و کارکرد گرایی
زیبایی با ویژگی هایی تجسمی و تحت تاثیر نور و سایه
- زیبایی شناسی از نظر فرانک گهری :
معماری نزدیک به مجسمه سازی و سینما
لحظه حقیقت یافتن معماری را لحظه تصمیم گیری برای فرم
شگفت اوری، بزرگ مقیاسی
اشیا به ظاهر بی ارزش در همجواری با یکدیگر ارزش پیدا میکنند همین معرف زیباشناسی مدرن است.
محیط فیزیکی سبب میشود تا انسان واکنشهای پیچیده ای در قالب احساس، برخورد، ارزش، علاقه و تمایل نشان دهد. همین واکنشها به طرز خاصی فرآیندهای شناختی و ادراکی انسان نسبت به محیط را در قالب ارزشهای زیبایی شناسی همچون احساس دلپذیری محیطی شکل می دهند.
انسان و محیط کالبدی ارتباط تنگاتنگی با هم دارند و تأکید روانشناسی محیطی بر چگونگی ارتقاء احساسات انسانی (سلامت روان ) از طریق کیفیت محیط زیست است.
محیط ها اشیائی خود بسنده و مستقل از ادراک انسان نیستند، بلکه مکان هایی مؤثر بر انواع الگوهای رفتاری انسان اند و این واقعیت محیط مصنوع را از یک ساختار فیزیکی صرف به یک نظام پیچیده سازماندهی شده و تجربی تغییر می دهد
بر اساس این تئوری قضاوت محیط به عنوان یک مکان جذاب از نظر زیبایی شناسی تابعی از ویژگی های محیطی (شکل ، رنگ و چیدمان ) است که نشان دهنده مطلوبیت آن برای بقا است.
زیبایی شناسی محیطی را فارغ از ویژگی های فردی ادراک کننده در نظر می گیرد و بر اساس اصل بی طرفی در فلسفه کانت بیان می کند که لذت زیبایی شناسی باید از ویژگی های محیط نشات بگیرد، نه ذهنیات فردی در مورد پدیده محیطی
این دیدگاه بر تجربه ادراکی محیط مبتنی بر دانش عمومی و شرایط فرهنگی و اجتماعی ادراک کننده تاکید می کند. در این نگرش، زیبایی شناسی محیطی با دانش و معرفت نسبت به محیطی که باید درک و تحسین شود هدایت می شود و غالب کیفیات ادراکی، کامل و وابسته به هم بوده و به طور همزمان رخ می دهد .
در پایان نتایج نشان داد که می توان سه مؤلفه اصلی را به عنوان ابعاد ساختاری ادراک زیبایی شناسی از طریق تجربه محیط معرفی کرد :
- آگاهی کنشی پیوسته از طریق تعامل و توجه محیطی
- آگاهی حسی-حرکتی بواسطه انگیختگی و هیجان
- آگاهی کالبدی فعال از طریق مشارکت و رفتار محیطی.
این پاورپوینت از دو بخش تشکیل شده است :
در این بخش تعاریف و مبانی مختلف زیبایی ارائه شده و زیبایی شناسی در فرهنگ غرب و شرق مورد بررسی قرار می گیرد. در انتها نظر معماران مشهور درمورد زیبایی شناسی بیان می گردد.
- بخش دوم : زیبایی شناسی محیطی
در این بخش پس از بیان یک مقدمه کوتاه ، دیدگاه ها در زمینه زیبایی شناسی محیطی معرفی و بررسی می شود .