ارگونومی در معماری ؛ همراه با بررسی چند نمونه موردی

تاثیر ابعاد و اندازه و هندسه بدن انسان در معماری: ارگونومی

معماری انسان با ایجاد اولین سرپناه شکل گرفت،انسان ها با ایجاد یک سرپناه در پی برآوردن دو هدف بودند :

1- محافظت خودشان از سایر نیروهای فیزیکی

2- ایجاد فضایی مطلوب برای انجام اعمال انسانی،شناخت شرایط فیزیولوژیکی

 انسان، عوامل فیزیکی محیط چون اقلیم و مصالح هدف اول را تامین میکند، اما هدف بعدی ملزم به دانستن شرایط و نیازهای روانشناختی انسان دارد که در نگاهی وسیع تر،فرهنگ کاربر،روحیات او و جهان بینی او را شامل میشود.نیازهای روانشناختی انسان ها در سرار جهان یکسان است،آنها نیاز به مکانی برای استراحت،آشپزی و بهداشت فردی دارند و هر چند این نیازها دارای ویژگی هی جهان شمولی است اما از فرهنگی به فرهنگ دیگر و از جامعه ای تا جامعه دیگر متفاوت است.

اما انسان از دیدگاه یک فرد، دارای نیازهای مادی و روانی است که تامین شرایط مناسب محیطی و شرایط آسایش روانی او در وهله اول ایجاد یک معماری برای او مد نظر قرار میگیرد. شرایط فیزیولوژیکی انسان، نوع کاربرد فضای معماری و شرایط محیط از منظر آب و هوا و تامین مصالح عوامل تعیین کننده در تامین شرایط مناسب فیزیکی فضا برای انسان از منظر یک فرد است.

این عوامل با کمک برخی علوم ، دانشی را با نام ارگونومی ایجاد می کنند،که هدف آن ایجاد سازگاری بین محیط و محصولات با کاربران انسانی است،و از آنجاییکه انسان ها دارای محدودیت هایی در دخل و تصرف در محیط هستند و برای اینکه بتوان با وجود محدودیت های فعالیت مناسبی داشت،شرایط محیط باید به گونه ای مناسب طراحی گردد

این علم از اطلاعات مربوط به علوم آناتومی بدن و فیزیولوژی برای اندازه گیری شاخصه های فیزیکی افراد و پاسخ آنها به محیط بهره می گیرد و تمرکز اصلی آن بر سلامتی و بهره وری قرار دارد .

 علاوه بر آن اطلاعات ارگونومیک نیز از علوم روان شناختی انسانی متاثر است ، بدین معنی که به عنوان مثال، آسایش روانی از منظر نور مناسب در محیط علاوه بر میزان و شدت روشنایی، به رنگ نور مورد استفاده در فضا و تاثیر روانشناختی رنگ نیز توجه میکند.

ارگونومی به واسطه بشر توسعه یافت وهم اکنون در علوم مختلف جهت استاندارد کردن ابزار و اشیا و قطعات ساخته دست بشر و در نهایت در مبلمان و استاندارد های فضاهای داخلی معماری بسیار کاربرد دارد.

ارگونومیست های حرفه ای به پهنه وسیعی از مسائل و عوامل تاثیرگذار بر چگونگی ساخت و کاربرد قطعه، مبلمان یا هر وسیله ای که بخواهند به صورت تکنولوژیک طراحی کنند، دقت می کنند. این نگاه دقیق سبب رشد تکنولوژی در عرصه های مختلف صنعتی و تولید انبوه و … می شود.

صفت های فیزیکی مثل اندازه، وزن، حجم، ارتفاع، استحکام، سرعت و توانایی های حسی مانند گرمایش راحت، حرکت، ارتعاش، ایستایی و باربری و… تجزیه و تحلیل می شوند. این عمل در جهت بهتر کردن کارایی و بیشتر ساختن استحکام و کاستن از نقایص انجام می شود.

این اصول با کمک علومی که شامل مبحث اندازه گیری بدن انسان، علم فرآیند های زیستی (بیونیک)، مهندسی، فیزیک محیطی، سیستم های بدن، فیزیولوژی، روان شناسی کاربردی و روان شناسی اجتماعی هستند، استخراج شده اند.

ارگونومیست ها جهت بهتر کردن زندگی انسان تلاش می کنند ، با بالا بردن امنیت و افزودن عملکرد به واسطه فراهم آوردن راه حل هایی جهت کارگاه ها، ابزارها، وسایل و لباس های کار و… کیفیت زندگی را افزایش دهند.