کاخ الحمراء (22)a

معماری ایرانی در کاخ الحمراء اسپانیایی

-کاخ الحمراء در شهر گرانادا یکی از بزرگترین جاذبه های توریسی کشور اسپانیا می باشد که در ساخت آن الهام از معماری ایرانی به وضوح قابل مشاهده می باشد . در این نوشته به بررسی بیشتر ارتباط بین کاخ الحمراء با معماری ایرانی می پردازیم :

-گرانادا شهری است کوهستانی که در دامنه های کوههای سیرا نوادا یا جبل الئلج واقع گردیده است و در برابر آن دشتی پهناور و حاصلخیز قرار دارد آنچنان که عربها آنرا جام زمردین خوانده اند.

-شهر گرانادانام خود را از واژه GRANTA برگرفته است که در زبان اسپانیایی قدیم برای«انار» بکار میرفت.

-مهمترین بنای این شهر،کاخ الحمراء می باشد که بدلیل آجرهای قرمز رنگ آن به این نام شناخته می شود.

کاخ الحمراء (4)a

کاخ الحمراء (5)a

مهمترین فضاهای این کاخ عبارتند از:

حیاط ورودی، مسجد، کوچه،حیاط، ماشوکا، برج  ماشو،تالار چهار ستونی، حیاط موردها، تالار سفرا،حمام،باغ دوراکسا، کلاه فرنگی، تالار دوخواهر، حیاط شیران،تالار مسیحیان، تالار عدالت یا تالار شاهان، تالار ابن سراج، آب انبار، گور، قصر شارل کنت

کاخ الحمراء (6)a

-حرکت نور و نحوه تامین روشنایی، تلالو آب و درختان در میانه حیاطی که تنها رو به آسمان گشوده و تصاویر خیال انگیزی از صور بهشتی که در الحمراء دیده می شوند، ما را به خاطره هایمان از جزء جزء فضاهای سنتی ایرانی فرا می خوانند.

کاخ الحمراء (2)a

-آنجا که دست استادکاری زبردست، و معماری عارف، در سرزمینی دور، در آندلس، شاهکاری می آفریند؛ دل هر بیننده ای که با زبان این اثر آشنا است را به خود جلب می نماید.

کاخ الحمراء (3)a

-نگارنده نیز در پی یافتن احساسی مشترک در درون خود نسبت به این اثر و معماری ایرانی، سعی در یافتن ارتباط بین این دو معماری نمود.لذا فرضیه این مقاله وجود ارتباطی فضایی- کالبدی بین معماری کاخ الحمراء و معماری ایرانی می باشد.

کاخ الحمراء (20)a

کاخ الحمراء (7)a

j37-مقایسه کاخ الحمراء با معماری ایرانی (30)a

  • ساختار کلی  کاخ الحمراء :

-ساختار کلی الحمراء با نظامی خطی قوام یافته است؛ و فضاهای ورودی ، بارعام ، بارخاص ،  و فضاهای خصوصی در پی یکدیگر ، به گونه ای خطی ، شکل دهنده تمامیت این کاخ میباشند.

کاخ الحمراء (8)a

-با بررسی کاخ های قدیمی تر دوران اسلامی و همچنین بناهای هم عصر کاخ  الحمراء در مراکش و الجزایر، نمونه هایی که دارای چنین نظام شکل گیری باشند محدود است. مشابه ترین آنها کاخ های المشتی و اخیدر می باشند.

کاخ الحمراء (12)a

کاخ الحمراء (13)a

کاخ الحمراء (14)a

کاخ الحمراء (15)a

-گراباراین نوع نظام را منتسب به ایران می داند و مشابهی برای آن در معماری مدیترانه  نمی یابد. جهت گیری حیاط های اصلی این کاخ تصور وجود یک بی نظمی را در این بنا به ذهن می آورد.بی نظمی که محققین علت آن را تکمیل کاخ در ادوار مختلف و نیز نبودن طرحی از  پیش اندیشیده شده برای کاخ می دانند. لیکن نکته ای که تاکنون به آن توجه نگردیده است. اینست که آنچه به این بی نظمی نظم می بخشد جهت گیری حیاط ها نیست بلکه موقعیت قرار گیری فضاهای اصلی است. در کاخ الحمراء فضاهای اصلی در دو ضلع شمالی و جنوبی قرار گرفته اند ولی اصراری بر شکل و جهت حیاط ها وجود ندارد. 

کاخ الحمراء (9)a

کاخ الحمراء (10)a

  • الهام از چارطاقی های ساسانی:

-سالن های  دوخواهر و ابن سراج با پلانی مربع شکل و گنبدی در سقف، مزین به مقرنس های  آویزان، ریشه دریکی از ازلی ترین فرم های معماری دارند که از ایران زمین نشات  گرفته است.ریشه این فرم ها را میتوان در چارطاقی های ساسانی به خوبی مشاهده   نمود.

-آتشگاههای ورجاوند و نیاسر – که پوپ و اردلان آنها را بطور مفصل تشریح  نموده اند- نمونه های بارزی از این عنصر اصیل معماری ایرانی به شمار می روند؛  عنصری که جایگاه اسطوره ای و مقامی کیهانی برای آن ذکر شده است.

کاخ الحمراء (16)a

  • تشابه با  بنای ایرانه شوش :

-ولی با بررسی بیشتر در ابنیه پیچیده تر از چارطاقی های ساسانی، به بنای آیادانای(ایرانه) شوش برمی خوریم.

-در این بنا، مربع مرکزی توسط فضاهایی کم عرض محصور گردیده است ، و  ارتباط  فضای مرکزی با حیاط، از طریق سالنی مستطیل شکل و یک ایوان صورت پذیرفته است. در این بنا، ایوان، نقشی به مانند رواق در مقابل سالن سفرای کاخ الحمراء را برعهده گرفته و سلسله مراتبی خاص را پدید آورده است.

کاخ الحمراء (17)a

  • تشابه کاخ الحمراء با معبد آناهیتا:

در سالن سفرا ما بین فضای مستطیل کشیده، و سالن اصلی؛  فضایی بسیار کم عرض و به طول مربع اصلی دیده می شود، که ظاهرا، فضایی خدماتی بوده است.  ردپایی این گونه فضاها، با تناسباتی راهروگونه، را در معدودی از بناهای باستانی  ایران می توان مشاهده نمود که غالبا عملکردی چون مردگرد داشته اند.

به عنوان  مثال می توان از معبد آناهیتا در بیشاپور نام برد که فضایی با چنین تناسباتی را  در خود دارد.

کاخ الحمراء (18)a

کاخ الحمراء (19)a

مطالب مشابه :

برای کسب اطلاعات بیشتر در این مورد ، پاورپوینت بسیار کامل ، جامع و مفید زیر را دانلود بفرمائید :

پاورپوینت بررسی تطبیقی کاخ الحمراء با معماری ایرانی ( 200 اسلاید )

Email this to someoneDigg thisShare on RedditShare on LinkedInShare on Google+Share on FacebookTweet about this on Twitter
دو زبانه زیر محتوای زیر را تغییر می دهد