احمدی نزاد و دوربرگردان

آیا دوربرگردان های احمدی نژاد کارشناسی بود ؟

دوران مدیریت احمدی نژاد بر شهرداری پایتخت را با یک نماد معروف می شناسند. دور برگردان های شهر ایده منحصر بفرد محمود احمدی نژاد در دوران مدیریتش برای حل معضل ترافیک شهر بود.حال سوالی که مطرح می باشد این است که آیا این دوربرگردان ها با کار کارشناسی احداث شده بود یا نه ؟ در این نوشته به این سوال پاسخ داده میشود .

  • تاریخچه پیدایش دوربرگردان ها :

ﺑﻪ درﺳﺘﻲ ﻧﻤﻴﺘﻮان ﺗﺎرﻳﺦ اﺑﺪاع دورﺑﺮﮔﺮدان را ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮد وﻟﻲ درﻛﺸﻮرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ و از ﺟﻤﻠﻪ در ﻛﺸﻮر ﻣﺎ ده ﻫﺎ ﺳﺎل اﺳﺖ ﻛﻪ دورﺑﺮﮔﺮدان ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه و ﻣﺮدم ﻧﻴﺰ ﻛﻤﺎﺑﻴﺶ ﺑﺎ اﻳﻦ واژه و ﻋﻤﻠﻜﺮد آن آﺷﻨﺎ ﺑﻮده اﻧـد.

در ﺑﺴﻴﺎری از ﺷﻬﺮﻫﺎی ﻛﺸﻮر و از ﺟﻤﻠﻪ ﺗﻬﺮان و اﺻﻔﻬﺎن از ﮔﺬﺷﺘﻪﻫﺎی دور از دورﺑﺮﮔﺮدان ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺤﺪود اﺳـﺘﻔﺎده ﻣـیﺷﺪه اﺳﺖ وﻟﻲ در ﺳﺎل ﻫﺎی اﺧﻴﺮ از اﻳﻦ اﺑﺰار ﺗﺮاﻓﻴﻜﻲ در ﺑﺰرﮔﺮاه ﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﺑﺮای ﺣـﺬف ﺗﻘـﺎﻃﻊ ﻫـﺎی ﺑـﺎ  ﭼﺮاغ راﻫﻨﻤﺎﻳﻲ، ﺑﻪ ﺻﻮرت ﮔﺴﺘﺮده اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ.

  • تعریف دوربرگردان :

راه ﻫـﺎی ﺟﺪا ﺷﺪه اﻳﻲ ﻛﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﮔﺮدش 180درﺟﻪ ای وﺳﺎﻳﻞ ﻧﻘﻠﻴﻪ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻳﻚ ﺑﺮﻳﺪﮔﻲ درﻣﻴﺎﻧﻪ راه اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛـﻪ ﺑﻪ آن اﺻﻄﻼﺣﺎ دورﺑﺮﮔﺮدان ﻳﺎ واﮔﺮد ﮔﻔﺘﻪ ﺷﻮد ﻣﻲ شود.

  • چرا در ایران دوربرگردان متداول شده است؟

پاسخ را باید در دو حوزه جست‌وجو کرد:

– رانندگان و متولیان مهندسی ترافیک. به اذعان همگان، ایران به ‌لحاظ تمکین ‌نکردن به قوانین راهنمایی ‌و رانندگی از کشورهای پیشرو جهان است. رعایت ‌نکردن فواصل طولی و جانبی چه در حین حرکت و چه در حالت توقف، عجله در گذر از چراغ ‌سبز، تغییر مسیر ناگهانی غالبا بدون استفاده از چراغ‌راهنما، صحنه‌هایی آشنا برای همگان است.

– دورزدن در بزرگراه. میدان، اصولی‌ترین و البته ارزان‌ترین راه‌ حل برای دورزدن است به شرطی که حق‌تقدم رعایت شود. اما در میدان‌ها به‌نظر می‌رسد که قانون «حق‌تقدم» جایش را به قانون «هرکس توانست»، داده است. بنابراین نوعی قانون نانوشته مخصوص رانندگی در ایران حاکم شده است. البته نباید کیفیت نامناسب آسفالت و دست‌اندازهای خطرناک، نبودن خط‌کشی یا خط‌کشی غلط، موانع ناخواسته مانند عابرپیاده در بزرگراه و مانند آن را در به‌وجودآمدن این وضعیت نادیده گرفت.

-بریدگی‌ها را در شهرها، شهرداری‌ها می‌سازند و در بیرون شهرها وزارت راه.

– شکی نیست که ساختن دوربرگردان عملا هیچ هزینه‌ای برای آنها ندارد. از سوی دیگر به‌نظر می‌رسد سازندگان آن به قانون نانوشته رانندگی در ایران تن داده‌اند. به همین‌دلیل احداث میدان را راه‌حل مناسبی نمی‌بینند. دلیل ایشان هم این است که میدان، زمان تردد را افزایش می‌دهد. اما احتمالا توجه نمی‌کنند که  :

دوربرگردان خطر تردد را افزایش می‌دهد

-استفاده از دوربرگردانها به عنوان یکی از روشهای مدیریت دسترسی و تسهیل روانی حرکت،  از اواخر سال 1382، به طـور وسیعی در شهر تهران  گسترش یافت که در آن تقاطع های چراغدار به دوربرگردان تبدیل شدند. دوربرگردانهـایی کـه درسطح تهران اجرا شده اند به طور عمده در معابر بزرگراهی درون شهری قرار دارند.

  • تحلیل عملکرد ترافیک دوربرگردان :

اگر ظرفیت عملی یک خط عبور مستقیم تقاطع را حدود یک هزار وسیله نقلیه در ساعت در نظر بگیریم. یقینا هـر خـط دوربرگردان با توجه به گردش 180 درجه ای وسایل نقلیه نمی تواند ظرفیتی بیش از 600 تا 700 وسیله نقلیه در ساعت داشته باشد . در نتیجه کاهش ظرفیتی در حدود 30 درصد ایجاد می شود. اما اینکه چرا چنین کاهش ظرفیتی بـه چـشم ما نمی آیند به خاطر جایگزینی صف اتومبیلهای ایستاده در پشت چراغ قرمز تقاطع با صف اتومبیلهای درحال حرکت دردوربرگردان است.

اتلاف سوخت با دوربرگردان ها :

یکی از مهم ترین عوارض دوربرگردان اتلاف انرژی و افزایش مصرف سوخت است به گونه ای که تحلیل های اولیه نـشان داده است با هزینه اتلاف سوختی که یک دوربرگردان در طول یک سال ایجاد میکند می توان یک تقاطع غیـر همـسطح ساخت.

  • برآورد افزایش طول سفرهای شهری دوربرگردان :

هر دوربرگردان حدود هزار متر به طول سفر وسایل نقلیه می افزاید. اگرتعداد وسایل نقلیه گذرنده از هر دوربرگـردان درشبانه روز را حدود 60 هزار در نظر بگیریم برای 35 دوربرگردان تهران حدود 2 میلیون عبور وسیله نقلیـه در شـبانه روزخواهیم داشت که نیمی از جا به جایی های خودرو در تهران با طور متوسط 10 کیلومتر را تشکیل می دهد. با فرض توزیع یکنواخت دوربرگردانها در سطح شهر می توان نتیجه گرفت به طول متوسط 50 درصد وسـایل نقلیـه یـک بـار در روز ازدوربرگردان عبور کرده و حدود یک کیلومتر به طول سفر آنها افزوده می شود. در این صورت به طور میانگین 5 درصد به طول کل سفر های شهری افزوده خواهد شد و این در حالی است که یکـی از اصـول سیاسـتهای مـدیریت و سـاماندهی ترافیک شهر کاهش طول سفرهاست.

  • کاهش ایمنی  با دوربرگردان ها :

مکان یابی برخی از دوربرگردانها به گونه ای است که رانندگان ناگهان با انسداد یا انحراف خطوط عبور رو به رو می شوند و به سختی وسیله نقلیه خود راکنترل می کنند. رانندگانی که اشنایی کافی به مسیر نداشته باشند و یا بـا سـرعت طـرح حرکت کنند با خطر برخورد مستقیم و یا انحراف به سایر خطوط مواجه اند. کمبود علائم افقی و عمـودی کـافی در ایـن مقاطع نیز از جمله عوامل کاهش ایمنی به شمار می رود

  • طرح هندسی نامناسب  دوربرگردان :

از آنجا که اکثر دوربرگردانها بر حسب ضرورت و سالها بعد از طرح اولیه معابر احداث شده انـد غالبـا بـا مـشکل تنگنـای حریم راه مواجه اند. از این رو در اغلب موارد رعایت کامل ضوابط طرح هندسی ایمن میسر نشده است. از جمله این موارد می توان به کمبود عرض خط، شعاع گردش و طول های کاهش سرعت، افزایش سرعت و تداخل وسایل نقلیه اشاره کرد.

  • ایجاد اختلال در جریان ترافیک  با دوربرگردان :

حرکت وسایل نقلیه در یک شبکه در صورت بالاترین کارایی را دارد که وسـایل نقلیـه بـه صـورت دسـته هـای مـنظم وهماهنگ با چراغهای راهنمایی حرکت کنند. این جریان همانند پمپاژ خون در رگهای بدن  است که باید با ریتم و آهنگ معینی صورت گیرد. دوربرگردان با  ایجاد پراکن دگی در جریان وسایل نقلیه ازکارایی ترافیک شبکه به ویـژه در تقاطعهـای مجاور می کاهد.

  • احمدی نژاد و دوربرگردان :

دوران مدیریت احمدی نژاد بر شهرداری پایتخت را با یک نماد معروف می شناسند. دور برگردان های شهر ایده منحصر بفرد محمود احمدی نژاد در دوران مدیریتش برای حل معضل ترافیک شهر بود. در دوران مدیریت وی به منظور تسهیل ترافیک شهر، تعداد زیادی از چراغ‌های قرمز و تقاطع‌ها حذف و دور برگردان جایگزین آن‌ها شد .

حمید بهبهانی در مقام معاون حمل‌ونقل و ترافیک شهردار سابق تهران، طرح دوربرگردان‌ها را برای مدیریت ترافیک پایتخت اجرا می‌کرد و آن را از ابتکارات علمی ترافیکی خود می‌دانست که معتقد بود در روان‌سازی ترددهای شهری بسیار مؤثر است.شش سال پس از اجرای این طرح حمید بهبهانی در دفاع از طرح می گوید :

داستان طرح و ساخت دوربرگردان‌های تهران، خیلی مفصل است. ما ابتدا بررسی کردیم اگر بخواهیم تمام تهران را که آن روز‌ها با ترافیک بالا مواجه بود از این معضل نجات دهیم، معضلات بسیاری داشتیم. به دو دلیل اصلی دوربرگردان‌ها را انتخاب کردیم، اول آنکه بودجه چندان زیادی نمی‌طلبید، دوم آنکه در کوتاه مدت نتیجه می‌داد. بنابراین مجبور بودیم راه حلی را انتخاب کنیم که هم هزینه پایینی را بطلبد و هم در فاصله زمانی کوتاه قابل اجرا باشد، ضمن اینکه این طرح به شهرداری فرصت می‌داد تا منابع مورد نیاز برای تأمین هزینه‌های ساخت تقاطع غیرهمسطح را فراهم آورد. مثال ساده‌ترش این می‌شود که مثلاً شما می‌خواهید کالایی را بخرید و پولش را ندارید، می‌روید یک جنس ارزان‌تر تهیه می‌کنید تا کارتان راه بیفتد و در زمانی که برایتان مقدور شد کالای اصلی را بخرید.

  • نتیجه گیری :

گرچه کاربرد دوربرگردان به عنوان یک وسیله اضطراری برای خروج از بحران ترافیک در شرایط خاص قابل بررسی اسـت. ولی کاربرد آن در کوتاه مدت و بلند مدت به عنوان یک وسیله مدیریت ترافیک به هیچ وجه قابل توصیه نیـست وعـوارض آن به مراتب بیشتر از منافع آن است.  

اطلاعات بیشتر در مورد دوربرگردان ، تعاریف ، انواع ، نقشه ها ، منافع  و مضرات آن را از اینجا مشاهده بفرمائید .

Email this to someoneDigg thisShare on RedditShare on LinkedInShare on Google+Share on FacebookTweet about this on Twitter
دو زبانه زیر محتوای زیر را تغییر می دهد

حسین یوسفی