ساختمان مرکز تحقیقات مخابرات ایران

• معماری ایده آل و عمل گرایانه در ساختمان مرکز تحقیقات مخابرات ایران :

آنچه در این پروژه مورد توجه قرار گرفت، تنها جنبه‌های ظاهری طراحی نبود، بلکه مدیریت راهبردی مؤلفه‌هایی بود که معماری پروژه را هدایت و تنظیم می‌کردند.

ترکیب برنامه‌ریزی‌شده‌ای از عملکردها، معماری ایده‌آل و عمل‌گرایانه‌ای را رقم زده‌ است که در آن، حجم‌های ساده با ایده‌های فرم‌محور درآمیخته‌اند.

انتخاب و توسعه روش رسیدن به طرح نهایی و تطبیق آن با شرایط کارفرما (مشکلات مالی و تغییرات متعدد مدیریتی) به قدری انعطاف‌پذیر بود که نیازی به حذف ایده‌های طراحی برای اجرای پروژه نبود. نحوه مواجهه با این پروژه می‌تواند به عنوان راهکاری اساسی برای پروژه‌هایی با شرایط مشابه در آینده مورد استفاده قرار گیرد.

• تقسیم بندی فضاها :

فضاهای مورد نیاز با هدف ارتقاء کیفیت زندگی و مطابق با نیازهای کارفرما، در چهار دسته تقسیم شدند:

1. فضاهای عمومی: اداری، سالن اجتماعات، کتابخانه، کلاس‌های آموزشی، سالن ورزشی، استخر، سونا و جکوزی
2. فضاهای تخصصی: مؤسسات تحقیقاتی
3. فضاهای حرکتی و سیرکولاسیون: راهروها و لابی‌های طبقات، لابی ورودی اصلی، راه‌پله‌های اصلی و اضطراری
4. فضاهای پشتیبانی: تأسیسات، آسانسورها، سرویس‌های بهداشتی، آبدارخانه‌ها، نمازخانه‌ها

• باکس و حلقه ؛ دو عنصر اصلی پروژه :

در این ساختار، «حلقه‌هایی» به عنوان فضاهای حرکتی و دسترسی تعریف شدند که تمام بخش‌های دیگر پروژه بر محور آن‌ها سامان یافتند.

 فرم و ساختار این حلقه‌ها تابعی از عملکرد و نقشه‌ی طبقه مربوطه بوده است.

پروژه در واقع از دو عنصر اصلی «باکس» و «حلقه» شکل گرفته است.

در ابتدا، حلقه‌هایی با ماهیت دسترسی (عمودی و افقی) طراحی شدند تا بتوانند محدودیت‌های سازه‌ای را کنترل کنند؛ چرا که نبود یکپارچگی در دسترسی‌ها و گسست فضایی ناشی از سازه، چالش‌ساز شده بود. به‌ دلیل وجود درز انبساط‌های متعدد و بزرگ، این موارد یکی از عوامل اصلی تفکیک باکس‌ها درون پروژه شدند. در بسیاری از قسمت‌ها، از پوشش این باکس‌ها اجتناب شد تا این موضوع برجسته‌تر دیده شود.

• چالش منظرهای اطراف و رویکرد عملکردگرایانه :

با توجه به موقعیت و شرایط محیطی پروژه، دید شمالی آن به دره کن و دربند، دید غربی به پارک گفتگو، دید شرقی به منظر سبز مرکز و دید جنوبی به فضای سبز خوابگاه دانشگاه تهران از جمله ویژگی‌های ممتاز این پروژه بود؛ ویژگی‌هایی که توسط کارفرما به علت رویکرد عملکردگرایانه‌ی پروژه، نادیده گرفته شده بود. اما با اصرار تیم طراحی بر اهمیت این ویژگی‌ها، آن‌ها به نقاط قوت طرح بدل شدند.

تمام فضاهای باز (تراس‌ها و امتداد راهروها) و توازن پنجره‌ها با دقت و هدف‌مندی شکل گرفتند.  تراس‌ها به عنوان شکاف‌هایی در بافت پروژه، هم گره‌های فضایی هستند و هم عامل پیوند ساختمان با زمینه شهری و طبیعی اطراف.

برای ایجاد ارتباط بین کاربران و منظر بیرونی، دو نوار افقی پنجره تعریف شد. در ضلع غربی، پنجره‌های باریک لوور‌دار برای کنترل نور و حفظ دید مطلوب در نظر گرفته شد.

در ضلع شرقی، تراسی پیوسته با چشم‌اندازی به فضای سبز طراحی شد و طبقات خاصی با تراس‌هایی طولی به آن متصل شدند.

• منبع : سایت هنر معماری